Sunday, September 30, 2018

"Ödədiyini açıqla" Beynəlxalq təşkilatın Bakıda Avrasiya Regional Konfransı keçirilib

26-27 sentyabrda Bakıda "Ödədiyini açıqla" Beynəlxalq təşkilatın Bakıda Avrasiya Regional Konfransı keçirilib. Konfransda 21 xarici (Qazaxstan, Monqoliya, Albaniya, Rusiya, Tacikistan, Qırğızstan, Britaniya, Fransa, ABŞ, İsveç) və 21 yerli ekspert iştirak etmişdir. Konfransın gündəliyi ilə buradan tanış ola bilərsiniz:
https://drive.google.com/drive/folders/1bO-jUKMmn6Kr_Fu1_fsK2AXarA1EF3nM?usp=sharing

Konfransdan şəkillərə burada baxa bilərsiniz:
https://photos.app.goo.gl/BJDwVbRCDza3nXta8 

Konfransın təşkilatçıları: PWYP, NRGI və Biznesin Tədrisi və Məsləhətlər MMC 

Wednesday, September 5, 2018

Samir Əliyev: “Türkiyədə 2018-ci ilin ilk 6 ayında cari hesablar balansında mənfi saldo $21 milyarddan $31 milyarda qədər artıb.”



  
27.08.2018
www.1905.az portalının suallarını iqtisadçı Samir Əliyev cavablandırdı.


– Türkiyə Cümhuriyyətinin iqtisadi durumunu necə səciyyələndirərdiniz və Qurban bayramından sonra üçün proqnozlarınız nədən ibarətdir?


– Əlbəttə ki, Türkiyə bizim qonşu ölkədir. Yəni bizi təkcə milli bağlar bağlamır, biz həm də əsas xarici ticarət tərəfdaşıyıq. Xarici ticarətin statistikasına baxsaq görərik ki, Rusiya, Türkiyə bizim əsas ticarət tərəfdaşlarımızdır. İdxalda Rusiya və Türkiyənin payı eynidir. Bunlar bizim ən böyük idxalçı ölkələrdir. Ona görə Türkiyədə baş verən istənilən iqtisadi və siyasi proses bizim ölkəyə hansısa formada təsir etməlidir. Yəqin ki, iqtisadi proseslər daha çox təsir edir, nəinki siyasi proseslər. İlk dövrdə Ərdoğanın gəlişi ilə hakimiyyət arasındakı koordinasiyanın bərpa olunması prosesi baş verdi. Özünüz də bilirsiniz ki, orada hakimiyyət tez-tez dəyişirdi, koalision hökumətlər qurulurdu, dağılırdı. Amma, Ərdoğanın hakimiyyətə gəlməyi ilə təkhakimiyyətlilik yarandı və təbii ki, bunun iqtisadi səmərəsi də oldu.


– Yəni Siz 16 il əvvəl AKP-nin (Adalet ve Kalkınma Partisi – red.) hakimiyyətə gəlməyini nəzərdə tutursunuz.


Thursday, August 23, 2018

Sabit Bağırov: BENEFİSİARLARIN AÇIQLANMASI NƏYƏ GÖRƏ VACİBDİR?


2017-ci ildə Azərbaycan MHŞT-ni tərk etməsinə baxmayaraq MHŞT prinsiplərinə sadiq qaldığını bildirdi. Bu Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 5 aprel 2017-ci il tarixli Fərmanında[1] əks etdirilir. Sənədin 1-ci bəndində belə bir qərar qeyd edilir:

“Azərbaycan Respublikasında hasilat sənayesində şəffaflıq və hesabatlılıq standartlarının tətbiqi aşağıda göstərilmiş beynəlxalq prinsiplər əsasında davam etdirilsin”

Fərmana əsasən Hasilat Sənayesində Şəffaflıq üzrə Komissiya yaradılmışdır və Hasilat Sənayesində illik hesabtların hazırlanması və dərc edilməsi davam etdirilir. 2016-cı il üzrə Hesabat, demək olar ki, MHŞT Standartının tələblərinə uyğun hazırlanmışdır[2].

2016-cı il MHŞT Standartında tələblərlə yanaşı tövsiyələr də əks etdirilir. Bunlardan biri benefisiar sahibliyin açıqlanmasına aiddir. Benefisiar sahiblik nə deməkdir?

Azərbaycan Qanunvericiliyində bu gün bu məvhumun açılışı verilmir. Bununla belə, “Cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqqındaAzərbaycan Respublikası Qanununun[3] “Əsas anlayışlar” Maddəsində Benefisiar Mülkiyyətçi anlayışı verilir:
1.0.12. benefisiar mülkiyyətçi - pul vəsaitləri və ya digər əmlakla əlaqədar əməliyyatlardan son nəticədə iqtisadi və ya hər hansı digər fayda əldə edən fiziki və ya hüquqi şəxs, o cümlədən xeyrinə əqdlərin həyata keçirildiyi hüquqi şəxsin əsl sahibi və ya müştəriyə nəzarəti həyata keçirən və (və ya) adından maliyyə əməliyyatlarının və ya digər əqdlərin həyata keçirildiyi fiziki şəxs və ya hüquqi şəxsə nəzarəti həyata keçirən fiziki şəxsdir;

Thursday, July 26, 2018

Azər Mehtiyev



Rusiya Ali İqtisadiyyat Məktəbi elmi tədqiqat və ixtiralara ən çox vəsait ayıran ölkələrin siyahısını açıqlayıb. 2016-cı ilin göstəricilərini əhatə edən reytinq cədvəlini Statistik Tədqiqatlar və İqtisadi Biliklər İnstitutu hazırlayıb. Siyahıya ABŞ başçılıq edir. Bu ölkə 2016-cı ildə elmi tədqiqat və kəşflərə ümumilikdə 511,1 milyard dollar xərcləyib. Reytinq cədvəlinin ikinci pilləsində 451,2 milyard dollarla Çin, üçüncü pilləsində 168,6 milyard dollarla Yaponiya qərarlaşır. 

Elmi tədqiqat və kəşflərə çəkilən xərclərin həcminə görə ilk onluqda sonrakı sıralama belədir:

Almaniya – 118,5 milyard dollar
Cənubi Koreya – 79,4 milyard dollar
Fransa – 62,2 milyard dollar
Hindistan – 50,1 milyard dollar
Böyük Britaniya – 47,2 milyard dollar
Braziliya – 41,1 milyard dollar
Rusiya – 39,9 milyard dollar.

Azərbaycan həmin siyahıda yer almasa da bildirək ki, 2018-ci il üçün ölkədə elmə ayrılan vəsait 128.1 mln. manat təşkil edir. 

Bəs, görəsən, həmin vəsait elmin inkişafı üçün yetərlidirmi? 

Mövzu ilə əlaqədar Toplum TV olaraq iqtisadçı- ekspert Azər Mehtiyevdən müsahibə aldıq. 

-  Azər bəy, 2018-ci il üçün ölkədə elmə ayrılan vəsait 128.1 mln. manat təşkil edir. Sizcə, bu vəsait hara gedir? 

Saturday, May 19, 2018

ELAN

Sənədlərin qəbulu müddəti uzadıldı!


“Gənc iqtisadçı” proqramına iştirakçıların qəbulu haqqında
ELAN


“Sahibkarlığa və Bazar İqtisadiyyatının İnkişafına Yardım Fondu” “Biznesin Tədrisi və Məsləhətlər” MMC ilə birlikdə “Gənc iqtisadçı” Proqramına iştirakçıların qəbulunu elan edir. Proqramda iştirak edəcək gənclər (30 yaşa qədər) xüsusi təlimlərdən keçərək elmi araşdırma aparmaq və iqtisadi inkişaf mövzularında Siyasət Yazısını (Poliсy Paper) hazırlamaq istiqamətlərində bilik və bacarıqlar əldə edə biləcəklər.  Müvəffəqiyyətlə təlim proqramını bitirən iştirakçılar Beynəlxalq Özəl Sahibkarlıq Mərkəzinin (ABŞ) sertifikatı ilə mükafatlandırılacaq. Onlardan ən uğurlu 6 (altı) gəncə əlavə olaraq Notebook hədiyə ediləcəkdir.
Proqram iştirakçılarının ilkin seçim kriteriləri bunlardır:
Mütləq kriterilər: 1) Yaş <= 30; 2) İştirakçının cinsi: önəmli deyil; 3) Təhsili: Universitetin 3-cü kursundan aşağı olmaması, maqisterlər, doktorantlar; 4) İxtisaslaşma: iqtisadiyyat və ya iqtisadi prosesləri tənzimləyən qanunvericilik; 5) Kompyüter bilikləri: Microsoft office (WORD, EXCELL, POWER POINT); 6) istənilən iqtisadi mövzuda maksimum 3 səhifəlik yazı (bu və ya digər mövcud problemin təsviri və ya hər hansı iqtisadi vəziyyətin təhlili).
Əlavə kriterilər: 1) Xarici dil səviyyəsi; 2) hər hansı kursların bitirilməsini təsdiq edən sertifikatlar.
Seçimin son mərhələsində müraciət edənlər müsahibəyə dəvət olunacaqlar.
Proqrama bunlar daxildir:
  1. Policy Paper mövzusunda 2 günlük təlimdə iştirak (İyunun 27-28);
  2. Policy Paper mövzusunun seçilməsi (İyun-İyul 2018);
  3. Policy Paper-nin yazılması (İyul-Noyabr, 2018, Xüsusi Mentorun rəhbərliyində);
  4. Policy Paper-nin "İqtisadi Forum" İnternet TV-də müzakirəsi (Noyabr və ya Dekabr, 2018);
  5. Policy Paper-nin Dəyirmi masada təqdimatı (Yanvar və ya Fevral, 2019);
  6. Policy Paper-nin nəşri (Fevral 2019);
  7. Sertifikatla mükafatlandırma (Mart, 2019);
  8. Policy Paper-lərin müsabiqəsində iştirak (könüllüdür). 6 qalib Notebookla mükafatlandırılacaq (Aprel, 2019).
Proqramda iştirak etmək istəyən gənclər bu ünvana müraciət etməlidirlər:

Müraciətə CV, istənilən iqtisadi mövzuda maksimum 3 səhifəlik yazı və əgər varsa sertifikatların surətləri əlavə edilməlidir.
Suallarla da həmin e-ünvana müraciət etmək olar.
Müraciətin son tarixi: 4 İyun 2018, saat 18.00-a qədərdir
Proqram Beynəlxalq Özəl Sahibkarlıq Mərkəzinin (ABŞ) dəstəyi ilə həyata keçirilir.

Friday, May 4, 2018

Bakıda “Bitcoin Pizza Day” keçiriləcək


Bu gün Blokçeyn Azərbaycan Mərkəzinin (BAM) toplantısı keçirilib. Toplantıda Mərkəzin qarşıdakı dövrdə həyata keçirəcəyi tədbirlər müzakirə olunub.
BAM yaxın vaxtlarda kriptovalyuta və blokçeyin texnologiyalardan yazan jurnalistlərin peşəkalığını artırmaq üçün təlimlər təşkil etməyi nəzərdə tutub. Qeyd edilib ki, təlimlər ödənişsiz olacaq.
Yaxın günlərdə BAM tərəfindən “Bitcoin Pizza Day” keçirilməsi də nəzərdə tutulur.
Xatırladaq ki, 8 il öncə, hələ bitcoin-in populyar olmadığı zamanlarda,  22 may tarixində 10 min bitcoin ödənilərək  2 pizza alınıb. Hazırda isə həmin məbləğ 100 milyon dollara çatır.
Bu hadisədən sonra hər  il 22 may tarixində bitcoin istifadəçiləri arasında “Bitcoin Pizza Day” olaraq qeyd olunur. 
BAM-dan verilən xəbərə görə, həmin gün yığıncaqda kripto və blokçeyn texnologiyaları ilə maraqlananlar iştirak edəcək və müxtəlif təqdimatlar keçirəcək. Tədbirdə həmçinin blockchain.az  saytı da təqdim olunacaq.
BAM  yaxın vaxtlarda digər qurumlarla, Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyası ilə birgə sahibkarlar üçün “İCO  və Smart Contract” mövzusunda konfrans keçirməyi də planlaşdırır.
 

Sunday, April 29, 2018

AZƏRBAYCAN AÇIQ BÜDCƏ İNDEKSİNDƏ 17 BAL GERİLƏYİB


Kənan Aslanlı

Azərbaycan Açıq Büdcə İndeksi 2017 üzrə 100 mümkün baldan 34-nü toplayaraq 115 ölkə arasında 78-ci sıraya geriləyib. Azərbaycanın topladığı 34 bal 2015-ci ildəki nəticəsindən (51 bal) əhəmiyyətli dərəcədə aşağıdır.
Beynəlxalq Büdcə Tərəfdaşlığı (International Budget Partnership - IBP) dünyada dövlət büdcələrinin şəffaflığını və hesabatlılığını qiymətləndirən Açıq Büdcə İndeksinin 2017-ci il üzrə nəticələrini dərc edib. Açıq Büdcə İndeksi 145 indikator üzrə Açıq Büdcə Sorğusunun (Open Budget Survey) nəticələri əsasında tərtib edilir.
İndeks 8 əsas büdcə sənədinin (büdcəöncəsi bəyanat, hökumətin büdcə layihəsi, təsdiqlənmiş büdcə, vətəndaş büdcəsi, aylıq və ya rüblük büdcə icrası hesabatları, yarımillik büdcə icmalı, illik yekun hesabat, audit hesabatı) hökümət və ali audit qurumu tərəfindən vaxtında və əhatəli şəkildə ictimaiyyətə açıqlanması səviyyəsini ölçür.
Azərbaycanın yerləşdiyi sıra o deməkdir ki, bizim ölkə cəmiyyətə minimal büdcə məlumatı verən ölkələr səbətindədir. Qonşu ölkələrdən Gürcüstan (82/100) daha şəffaf büdcəsi olan 5 ölkədən biri seçilib. Türkiyə və Qazaxıstanın mövqelərində irəliləyiş, Rusiyada isə geriləmə var. Diaqram 1-də Azərbaycanın illər üzrə Açıq Büdcə İndeksini görmək mümkündür.

Diaqram 1-dən göründüyü kimi, 2015-ci ildən bəri Azərbaycanda cəmiyyətə verilən büdcə məlumatlarının səviyyəsi azalıb.
Açıq Büdcə İndeksinin ötən il üzrə nəticələrinə görə, Azərbaycanda 8 əsas büdcə sənədindən ikisini (büdcəöncəsi bəyanat, yarımillik büdcə icmalı) ümimiyyətlə açıqlanmır, birini isə (vətəndaş büdcəsi) gec yayımlanır. Azərbaycanda əsas büdcə sənədlərinin açıqlığı Diaqram 2-də verilib. Aylıq və ya rüblük büdcə icrası hesabatlarında, hökumətin büdcə layihəsində də məzmun zənginləşməli və verilən məlumatların miqyası artmalıdır. Bütün bunlarla yanaşı, Azərbaycan büdcəöncəsi bəyanatı və yarımillik büdcə icmalını ictimaiyyətə açıqlamalıdır. İllik əsasda nəşr edilən Audit Hesabatının məlumatlılıq məzmunu gücləndirilməlidir. Dövlət büdcəsinin şəffaflığı baxımından mövcud situasiyanın təkmilləşməyə ehtiyacı vardır.

Düzdür, 2014-2018-ci illərdə Azərbaycan hökuməti “Vətəndaşın Büdcə Bələdçisi” sənədini Maliyyə Nazirliyinin saytında yerləşdirilib, hökumətin büdcə layihəsində nəzərdə tutulan bəzi məlumatların miqyası artırılıb, amma bu ölkənin indeksinin yaxşılaşdırılması üçün yetərli deyil. Çünki, biri tərəfdən də yarımillik büdcə icmalının açıqlanmasının dayandırılması və təqdim olunan məlumatların keyfiyyətinin də aşağı düşməsi müşahidə olunur.
“Vətəndaşın Büdcə Bələdçisi” Azərbaycanın illik büdcəsinin asan və anlaşıla bilən bir icmaldır. Müvafiq ildə ediləcək xərcləmələri və bu xərclərin maliyyə mənbələri ilə bağlı təməl bilgiləri ehtiva edir və bunları sistemli şəkildə ictimaiyyətə çatdırır. Digər tərəfdən, icra ediləcək siyasətlərin sadə dildə cəmiyyətə açıqlanması, maliyyə ehtiyatlarının idarə edilməsinin təməl prinsiplərindən olan şəffaflıq və hesabatlılığın təmin edilməsi baxımından böyük önəm daşımaqdadır.
Açıq Büdcə İndeksinin metodoloji şərhlərinə əsasən hökumətlərin nəşr etməli və yaymalı olduqları “Vətəndaş Büdcəsi” (Citizens Budget) büdcə ili ərzində baş verəcək fəaliyyətlər və planlarla bağlı vətəndaşların məlumatını artırmaq və düzgün qavrayışını təmin etmək məqsədilə büdcə sənədinin qeyri-texniki dil və əlçatan formatda hazırlanan sadələşdirilmiş versiyası olmalıdır.
Aydın məsələdir ki, yalnız şəffaflıq dövlət maliyyəsinin səmərəli idarəetməsi üçün kifayət deyil və büdcə prosesində ictimai iştirakçılıq imkanlarının genişləndirilməsi də zəruridir. Azərbaycanda büdcə prosesində ictimai iştirakçılıqla bağlı qiymətləndirmədə bu sahədə vəziyyəti təkmilləşdirmək üçün Maliyyə Nazirliyi və Milli Məclisin birgə şəkildə mərkəzi hökumət büdcəsi layihəsinin müzakirəsinə həsr edilmiş açıq ictimai dinləmələr keçirilməsi vacibdir.
Ölkəmizdə büdcə üzərində kənar nəzarət büdcə şəffaflığı və ictimai iştirakçılıq komponentlərinə nisbətən indeksdə yüksək qiymətləndirilib (100-dən 63 bal). İndeksin Azərbaycan üzrə ölkə hesabatında ali audit qurumu olan Hesablama Palatasının büdcənin formalaşması və büdcəyə nəzarət mərhələsində müəyyən təsir imkanlarına malik olduğu da vurğulanıb. Hesabata əsasən, ümumi mövqeyi güclənməli olan Milli Məclis xüsusilə maliyyə ilinin ortasında büdcəyə nəzarət tədbirlərini gücləndirməli və yeni hesabatlar açıqlamalıdır.
İctimai iştirakçılıq komponenti üzrə isə Azərbaycanın 100-dən cəmi 11 bal almağı göstərir ki, büdcə prosesində ictimaiyyətin iştirakı yox səviyyəsindədir. Açıq Büdcə İndeksinin tələblərinə görə, büdcə layihəsi hazırlananda və parlamentdə müzakirə olunanda ictimai iştirakçılıq təmin edilməlidir. Eləcə də dövlət və qeyri-hökumət təşkilatlarının iştiraki ilə qanunverici orqanda illik büdcənin formalaşdırılması və nəzarətlə bağlı ictimai dinləmələr keçirilməli, ictimaiyyətin müvafiq audit yoxlamalarında iştirak etməsi üçün formal mexanizmlər də yaradılmalıdır.